OVAM heeft het bodemonderzoek naar de verontreiniging op en rond de voormalige Pelstan-site aan de Heiststeenweg 63 in Beerzel afgerond. Uit het onderzoek blijkt dat de bodemverontreiniging zich heeft verspreid naar de omgeving. Volgens de bodemsaneringsdeskundige zijn er geen risico's voor de gezondheid in het woongebied. Voor omwonenden gelden wel enkele gebruiksadviezen.
- Hoe is de bodemverontreiniging ontstaan?
Aan de Heiststeenweg 63 was van de jaren 1930 tot 2000 een bedrijf gevestigd dat dierenvellen verwerkte tot leer. Bij dat productieproces werden verschillende chemische producten gebruikt. Een deel daarvan is in de bodem terechtgekomen en heeft bodemverontreiniging veroorzaakt. Het bedrijfsterrein is ondertussen verlaten en de voormalige bedrijfsgebouwen zijn afgebroken.
In 2024 werd eerst een oriënterend bodemonderzoek uitgevoerd. Daaruit bleek dat verder onderzoek nodig was naar verschillende stoffen. Vervolgens werd een beschrijvend bodemonderzoek uitgevoerd, waarbij vooral de verontreiniging met gechloreerde solventen verder in kaart werd gebracht. Dit zijn oplosmiddelen die onder andere voor ontvetting werden gebruikt.
- Wat heeft het onderzoek aangetoond?
Het beschrijvend bodemonderzoek werd in het voorjaar van 2026 afgerond. De hoogste concentraties werden aangetroffen op het voormalige bedrijfsterrein. De verontreiniging heeft zich via het grondwater in zuidoostelijke richting verspreid, richting de Sollevelden en de Bogaardenstraat.
In totaal liggen 245 percelen binnen de zone met bodemverontreiniging.
- Zijn er gezondheidsrisico's voor omwonenden?
Volgens de bodemsaneringsdeskundige zijn er geen risico's voor de gezondheid in het woongebied.
In de kelderlucht van een aantal woningen in de onmiddellijke omgeving werden wel verhoogde concentraties gemeten. Ook deze houden volgens het onderzoek geen gezondheidsrisico in. Voor woningen vlak bij het voormalige bedrijfsterrein wordt uit voorzorg aangeraden om de leefruimtes voldoende te verluchten.
Er zijn evenmin risico's vastgesteld voor fauna en flora. Wel bestaat het risico dat de verontreiniging zich via het grondwater verder verspreidt.
- Welke gebruiksadviezen gelden?
OVAM adviseert om voorzichtig om te springen met grondwater in de betrokken zone. Gebruik grondwater niet:
- als drinkwater;
- om een zwembad te vullen;
- om de tuin te besproeien.
Voor gronden vlak bij het voormalige bedrijfsterrein wordt daarnaast aangeraden om de leefruimtes voldoende te verluchten. De gebruiksadviezen die specifiek voor een perceel gelden, worden vermeld op het bodemattest.
- Wat betekent dit voor eigenaars van een betrokken perceel?
Eigenaars van een perceel binnen de zone met bodemverontreiniging ontvangen van OVAM een brief en een bodemattest.
Hoewel bodemsanering nodig is, ligt de verplichting om te saneren niet bij de eigenaars van de omliggende percelen. De verontreiniging is elders ontstaan. Een betrokken perceel kan volgens OVAM ook worden verkocht zonder dat hierdoor saneringsverplichtingen ontstaan voor de eigenaar of koper.
Wanneer een perceel zelf een risicogrond is, bijvoorbeeld omdat er vroeger risicoactiviteiten plaatsvonden, kunnen bij een overdracht wel andere verplichtingen gelden.
- Wie moet de verontreiniging saneren?
De eigenaar van het voormalige Pelstan-terrein aan de Heiststeenweg 63 heeft de saneringsplicht en moet instaan voor het bodemonderzoek en de eventuele bodemsanering. Omdat het bodemonderzoek al geruime tijd aansleepte, sloot OVAM een overeenkomst met de eigenaar waarbij OVAM instaat voor de uitvoering en prefinanciering van het bodemonderzoek.
- Wat met PFAS?
Naast de onderzochte verontreiniging werd eerder ook PFAS in het grondwater aangetroffen. Op het voormalige Pelstan-terrein vonden in het verleden enkele branden plaats, waarbij mogelijk PFAS-houdend blusschuim werd gebruikt. Ook in de vroegere bedrijfsprocessen werden mogelijk PFAS-houdende producten gebruikt.
Deze PFAS-verontreiniging werd nog niet onderzocht in een beschrijvend bodemonderzoek.
In 2024 kondigde het Departement Zorg daarom no regret-maatregelen af voor een zone van 500 meter rond de voormalige Pelstan-site. Deze maatregelen blijven onverkort van toepassing.
Binnen deze zone mag putwater niet gebruikt worden:
- als drinkwater;
- om een zwembad te vullen;
- om de moestuin water te geven.
- Vragen over jouw perceel?
Heb je een brief of bodemattest ontvangen en heb je hierover vragen? Dan kan je rechtstreeks contact opnemen met OVAM. Je bereikt het team Klantenbeheer van OVAM op 015 284 458, elke werkdag van 10 tot 12 uur en van 14 tot 16 uur, of via bodem@ovam.be. Je kan via dit e-mailadres ook het bodemonderzoek opvragen. Vermeld bij contact met OVAM altijd dossiernummer 17362.